Dive training on Saint Martin - Sint Maarteen island

Napoléon III, cũng được biết như Louis-Napoléon Bonaparte (tên đầy đủ là Charles Louis-Napoléon Bonaparte) (20 tháng 4 năm 1808 – 9 tháng 1 năm 1873) là tổng thống đầu tiên của nền cộng hòa Pháp và hoàng đế duy nhất của Đế chế Pháp thứ nhì. Napoléon III nắm quyền một cách khác thường, vừa là tổng thống danh nghĩa đầu tiên của Pháp, vừa là vị vua cuối cùng của Pháp.

Trong khi Napoléon II là con trai của Napoléon I, Napoléon III là con trai của Louis Bonaparte (em trai của Napoléon I) với Hortense de Beauharnais (con gái riêng của bà Joséphine de Beauharnais – vợ đầu của Napoléon I).

Napoléon làm tổng thống từ năm 1848, đến 1852 thì xưng đế (Napoléon III). Thời gian cai trị của ông cho thấy những nỗ lực táo bạo của ông về ngoại giao, nhất là trong chiến tranh, phần lớn thất bại, đặc biệt là nỗ lực đưa một hoàng thân Áo lên làm hoàng đế Mexico^[1]. Năm 1858, quân đội Pháp xâm lược Việt Nam, bắt đầu thời kì Pháp thuộc ở nước này. Cuối cùng, ông tuyên chiến với Phổ và bị thua tại trận Sedan năm 1871. Ông đã bị quân Phổ bắt sống, đế chế của ông hoàn toàn sụp đổ^[1]. Năm 1873, Napoléon chết tại Anh^[2].

Mục lục

[ẩn]

[sửa] Tiểu sử

[sửa] Gia đình

[sửa] Chính trường

[sửa] Chiến tranh Pháp-Phổ

Bài chi tiết: Chiến tranh Pháp-Phổ

[sửa] Trận Paris

Ngày 19 tháng 9 năm 1870, quân Phổ bao vây Paris và đặt pháo trên các quả đồi để bao vây thành phố. Gambetta bay đi bằng khinh khí cầu và tuyển mộ được 600.000 lính ngoại tỉnh. Nhà cầm quyền quân sự ở Paris có trong tay 500.000 quân. Để phá vỡ cuộc phong tỏa, quân đồn trú Paris đã tổ chức nhiều cuộc đào thoát. Họ được nhân dân Paris ủng hộ về mặt tinh thần; nhân dân đồng lòng đòi chiến tranh quyết liệt. Tuy nhiên, bộ chỉ huy Pháp không biết cách sử dụng lòng nhiệt huyết của dân chúng. Sự bất mãn bắt đầu dâng lên. Các cuộc vây phá nối tiếp nhau nhưng đều thất bại. Những quả đạn cỡ lớn được ném xuống Paris. 10.000 quả đạn cối giết chết mấy trăm người Paris và phá hủy 200 ngôi nhà. Người ta tuyên bố tước chính quyền của chính phủ và hô to "Công xã muôn năm!". Nhân dân hứng chịu những khắc nghiệt của một mùa đông đặc biệt lạnh giá. Trong các con vật ở vườn bách thú, chỉ còn lại chuột là ăn được. Chính phủ đã đàm phán với quân Phổ và ngày 29 tháng 1 năm 1871 các điều kiện ngừng bắn đã được kí kết ở Paris.

[sửa] Trận Sedan

Ngày 1 tháng 9 năm 1870, trận chiến mở màn khi đội quân Chalons, với 202 tiểu đoàn bộ binh, 80 khối kỵ binh và 564 pháo, tấn công Đệ tam Đại quân Phổ và Đạo quân sông Meuse với tổng cộng 222 tiểu đoàn bộ binh, 186 khối kỵ binh và 774 pháo. Tướng Wimpffen, chỉ huy quân đoàn 5 dự bị, hi vọng mở cuộc tấn công kết hợp bộ binh với kỵ binh vào quân đoàn 11 Phổ, nhưng tới 11 giờ, pháo binh phở gây tổn thất nặng nề cho quân Pháp trong khi ngày càng nhiều quân Phổ tiến về phía chiến trường. Kỵ binh Pháp, chỉ huy là tướng Marguerite, xung phong lần vào làng Ploing lần đó, nơi quân đoàn 11 tập trung. Đại tướng Marguerite bị giết ngay trong cuộc xung phong đầu tiên khi chỉ huy kỵ binh và hai cuộc xung phong kế tiếp cũng bị đẩy lùi với tổn thất rất nặng nề. Tới cuối ngày, khi hi vọng phá vòng vây không còn, Napoléon III ra lệnh ngừng bắn. Hôm sau, Napoléon III đầu hàng và bị bắt làm tù binh cùng với 144 binh lính Pháp.

[sửa] Chú thích

^ ^a ^b Theo cuốn Lịch sử thế giới, tài liệu nước ngoài do Bùi Đức Tịnh biên dịch
^ Theo cuốn 1001 nhân vật và sự kiện lịch sử thế giới của Ngọc Lê